Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан
Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан
Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан нь байгалийн баялгийн үр өгөөжийг хөрөнгө оруулах замаар урт хугацаанд өсгөн арвижуулах, үнэ цэнийг хамгаалах, өнөө болон ирээдүй үеийн Монгол Улсын иргэн бүрд тэгш, шударгаар хүртээх зорилготой тусгай сан юм. Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан нь Ирээдүйн өв сан, Хуримтлалын сан, Хөгжлийн сан гэсэн 3 сангаас бүрдэнэ.
Монгол Улс байгалийн баялгийн орлогыг шударга, үр ашигтай удирдах тогтолцоог бүрдүүлэхийн төлөө 20 гаруй жилийн ололт, алдааны үр дүнд 2024 онд Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийг баталж, 2025 онд Чингис хаан Үндэсний баялгийн санг байгуулан баялгийн орлогыг хариуцлагатай удирдах урт хугацааны тогтолцоог бүрдүүлэв.
Монгол Улс байгалийн баялгийн орлогыг шударга, үр ашигтай удирдах тогтолцоог бүрдүүлэхийн төлөө 20 гаруй жилийн ололт, алдааны үр дүнд 2024 онд Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийг баталж, 2025 онд Чингис хаан Үндэсний баялгийн санг байгуулан баялгийн орлогыг хариуцлагатай удирдах урт хугацааны тогтолцоог бүрдүүлэв.
“Ирээдүйн өв сангийн тухай хууль” батлагдаж, ашигт малтмалын орлогоос ирээдүйд зориулан хуримтлал үүсгэх зорилготой Үндэсний баялгийн сангийн суурийг тавьсан. Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрөөс Ирээдүйн өв санг бүрдүүлж эхлэв.
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 2019 оны нэмэлт, өөрчлөлтөөр байгалийн баялаг ард түмний мэдэлд байх, газрын хэвлийн баялгийн үр өгөөжийг Үндэсний баялгийн санд төвлөрүүлж, сангаас одоо ба ирээдүйн иргэн бүрд тэгш, шударга хүртээх үндсэн зарчмыг хуульчлан баталгаажуулав.
Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд Монгол Улсын Засгийн газар дотоодын хөрөнгө оруулалтад чиглэсэн шинэ баялгийн сан байгуулах санал дэвшүүлж, Үндэсний баялгийн сангийн анхдагч хуулийн төслийг боловсруулав.
Монгол Улсын Их Хурал 2024 оны 04 дүгээр сарын 19-ний өдөр “Үндэсний баялгийн сангийн тухай” хуулийг соёрхон баталж, баялгийн өгөөжийг Үндэсний баялгийн санд төвлөрүүлж, одоо ба ирээдүйн иргэдэд тэгш, шударга хүртээх эрх зүйн үндсийг бүрдүүлсэн.
Үндэсний баялгийн сангийн хуримтлалын сангийн дансыг Монголбанканд нээж, хуримтлалын санд орлого төвлөрч эхлэв. Мөн энэ өдөр “Хуримтлалын сангийн мөнгөн хөрөнгийг удирдах, арвижуулах гэрээ”-г Засгийн газрыг төлөөлөн Сангийн яам Монголбанктай байгуулж, албан ёсоор хөрөнгө удирдлагын үйл ажиллагааг эхлүүлэв.
Монгол Улсын Засгийн газрын 223 дугаар тогтоолоор баялгийн санг “Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан” хэмээн нэрлэж, Их хааны нэрэмжит болголоо.
Ирээдүйн өв сангийн хөрөнгийг Монголбанкан дахь төрийн сангийн валютын дансанд бүхэлд нь тусгаарлав. Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн 8.1.4-т заасны дагуу Сангийн сайдын 2024 оны 262 дугаар тогтоолын хавсралтаар “Ирээдүйн өв сангийн орлогын эх үүсвэрийг тооцож, санд төвлөрүүлэх аргачлал” болон ”Хуримтлалын сангийн орлогын эх үүсвэрийг тооцож, санд төвлөрүүлэх аргачлал” тус тус батлагдсан.
Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд баялгийн сангийн хөрөнгө удирдлагыг хэрэгжүүлэхэд мэргэжлийн дэмжлэг үзүүлэх, сангийн үйл ажиллагааг дотоод, гадаадад сурталчлан таниулах чиг үүрэгтэй “Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан” төрийн өмчит хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийг байгуулж, албан ёсоор үйл ажиллагаа эхлүүлэв.
Монгол Улсын Засгийн газрын 2025 оны 72 дугаар тогтоолоор батлагдсан Үндэсний баялгийн сангийн төрөлжсөн сангийн хөрөнгийн удирдлагын бодлогын дагуу “Ирээдүйн өв сангийн хөрөнгөөс төв банканд гадаад валютаар хадгаламж байршуулах гэрээ”-г Сангийн яам Монголбанктай байгуулж, Ирээдүйн өв сангийн мэргэжлийн хөрөнгө удирдлагыг албан ёсоор эхлүүлэв.
Төрийн цахим үйлчилгээний “И-Монголиа” системээр дамжуулан олон нийтийн дунд санал асуулга зохион байгуулж, 775 мянга гаруй иргэдийн оролцоог хангав. Эрдэнэс тавантолгой ХК-ийн 1,072 хувьцааны 2024 оны ногдол ашгаа Хуримтлалын нэрийн дансанд хуримтлуулах, Хөгжлийн санд хандивлах хүсэлтэй иргэдийн саналд үндэслэн холбогдох шилжүүлгийг хийв.
"Хуримтлалын сангийн мөнгөн хөрөнгийг удирдах, арвижуулах" Ерөнхий гэрээг байгуулж, ипотекийн зээлийн санхүүжилтийг үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэв. Энэхүү шийдвэр нь сангийн Хөрөнгө удирдлагын бодлогын баримт бичигт нийцэхийн зэрэгцээ "Төрөөс хэрэгжүүлж буй орон сууцны ипотекийн хөнгөлөлттэй хүүтэй зээлийн хөтөлбөр"-ийг тогтвортой үргэлжлүүлэх нөхцөлийг бүрдүүллээ.
“БАЯЛГИЙН САНГИЙН ӨНӨӨГИЙН НӨХЦӨЛ, ТУЛГАМДАЖ БУЙ АСУУДАЛ” эрдэм шинжилгээний хурал боллоо
Монгол Улсын Засгийн газраас 2026 оны 48 дугаар тогтоолоор Үндэсний баялгийн сангийн асуудлаар иргэдтэй зөвлөлдөх санал асуулгыг 2026 оны 4-р сарын 15-нд зохион байгуулах тогтоол баталсан.
Дэлгэрэнгүй
“Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Б.Тэмүүлэн Монгол дахь Америкийн Худалдааны танхим (AmCham Mongolia)-ын гишүүд болон олон улсын байгууллага, дипломат төлөөлөгчдөд сангийн талаар мэдээлэл өглөө.
Дэлгэрэнгүй
Иргэдийн орон сууц, боловсрол эрүүл мэндийн санхүүжилт хийх Хуримтлалын сангийн эх үүсвэр нэмэгдүүлэхэд стратегийн орд болон зэсийн үүсмэл орд ашиглаж буй аж ахуйн нэгжүүд өнөөдөр Засгийн газартай хамтарч ажиллах Харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгууллаа.
Дэлгэрэнгүй
Хуримтлалын сангийн зарцуулалтыг хуульчилсан бөгөөд үүнд: Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль, холбогдох журмын дагуу Хуримтлалын сан дахь нэрийн дансаараа та боловсрол, эрүүл мэнд, орон сууцны урьдчилгаагаа санхүүжүүлэх боломжтой. ✅Хуримтлалын сангийн эх үүсвэрийг дараах байдлаар хуульд тусгасан. Таны дансанд орж буй орлого нь газрын хэвлий дэх байгалийн баялгийн өгөөжийг одоо ба ирээдүйн иргэдэд тэгш хүртээх Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуулийн хэрэгжилтийн хүрээнд бий болж буй хуримтлал юм. Одоогийн байдлаар “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн уул уурхайн компаниудын төрд ногдох ногдол ашгийн 34% төвлөрч байна.
Дэлгэрэнгүй
Үндэсний баялгийн сан, олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлыг хангах асуудлаар санал, дүгнэлт боловсруулах Ажлын хэсгийн гишүүдэд “Үндэсний баялгийн сан”-гийн өнөөгийн нөхцөл байдал, цаашид авах арга хэмжээ, үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг танилцууллаа.
Дэлгэрэнгүй
Сүүлийн өдрүүдэд нэр бүхий зарим цахим сайт, хувь хүний хаягаар “Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан” ХХК-ийн талаар баримт нотолгоогүй, гүтгэлгийн шинжтэй мэдээлэл удаа дараа нийтлэгдэж, компанийн ажил хэргийн нэр хүнд, нийт ажилтан, албан хаагчдын хууль ёсны эрх ашигт халдаж буйд харамсаж байна.
Дэлгэрэнгүй
Иргэд нэрийн дансан дахь хуримтлалаа E-Mongolia-аар шалгах боломжтой
Иргэд 2025 оны эхний хагас жилийн байдлаарх Хуримтлалын сангийн үлдэгдэл болон Монголбанкны бодлогын хүүгээр тооцсон өгөөжийн мэдээллээ E-Mongolia системээр шалгах боломжтой боллоо. Тус санд одоогоор 627.1 тэрбум төгрөг төвлөрөөд байгаа бөгөөд оны эцэст 1 их наяд төгрөгт хүрэх төлөвтэй байна.
Дэлгэрэнгүй
ЧХҮБС IFSWF-ийн “ажиглагч гишүүн”-ээр элсэх бэлтгэлээ хангалаа
Олон Улсын Үндэсний Баялгийн Сангийн Форум (IFSWF)-ын жилийн дээд хэмжээний чуулганд "Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан" (ЧХҮБС) амжилттай оролцож, тус байгууллагын " ажиглагч гишүүн" (Associate Member) статусаар хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх стратегийн чухал алхмыг хийлээ.
Дэлгэрэнгүй
Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан Милькений Азийн Дээд Хэмжээний Чуулган 2025-д оролцлоо
Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан (ЧХҮБС) нь Сингапур улсад 10 дугаар сарын 1-ээс 3-ны өдрүүдэд зохион байгуулагдсан нэр хүндтэй Милькений Хүрээлэнгийн Азийн Дээд Хэмжээний Чуулган 2025 арга хэмжээнд Монгол Улсыг төлөөлөн амжилттай оролцлоо. "Зорилготой хөгжил" уриан дор болсон тус чуулганд Ази болон дэлхийн ирээдүйг тодорхойлох тулгамдсан асуудал, боломжуудыг хэлэлцэхээр дэлхийн 1,200 гаруй манлайлагч, хөрөнгө оруулагчид цуглав.
Дэлгэрэнгүй
Байгалийн баялаг ихтэй Монгол Улс хөгжлийн амбицтай төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлэх хүрээнд Үндэсний баялгийн сангийн хараат бус ТУЗ-ийн гишүүдийг томилох, хөрөнгө оруулалтын ил тод стратегийг батлахаар бэлтгэж байна.
ДэлгэрэнгүйҮндэсний баялгийн сан гэж юу вэ?
Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан
Хуримтлалын нэрийн данс
Ил тод байдал ба тусламж
Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, 1 дүгээр хороо, Эко Интернэйшнл тауэр, 1907 тоот
Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан ХХК. ©Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.