“Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан” Эдийн засгийн чуулган 2025-д стратегиа танилцууллаа

Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан (ЧХҮБС) нь Монголын Эдийн Засгийн Форум 2025-ын "Урт хугацааны баялгийн удирдлага" нэгдсэн хуралдаанд оролцож, сангийн үйл ажиллагаа, бүтэц болон цаашдын алсын хараагаа танилцууллаа.

2024 онд батлагдсан “Үндэсний баялгийн сангийн тухай” хууль нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 6.2 дахь заалтын хэрэгжилтийг хангах, өнөөгийн болон ирээдүйн иргэдийн хамтын өмчийг хамгаалан, өсгөн арвижуулах зорилго бүхий цогц системийг бий болгох алхам болсон.

“Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан” нь гурван бүрэлдэхүүн сангаас тогтож байна. Үүнд:

Ирээдүйн өв сан – Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн (АМНАТ) 65%-иас бүрдэж, гадаадын хөрөнгийн зах зээлд хөрөнгө оруулалт хийх замаар Монгол Улсын эдийн засгийн дархлаа, валютын нөөцийг урт хугацаанд тогтвортой хадгалах зорилготой.

Хуримтлалын сан – Төрийн өмчит уул уурхайн компаниудын ногдол ашгаас бүрдэж, дотоодын хөрөнгийн зах зээлд хөрөнгө оруулалт хийх, ард иргэдийн нэрийн дансаар дамжуулан хөрөнгийн өгөөжийг тэгш хуваарилах боломжийг бүрдүүлж байна. Иргэдийн хадгаламжийн өгөөж нь Монголбанкны бодлогын хүүгээс доошгүй түвшинд арвижих зохицуулалттай. Зарцуулалтын хувьд орон сууцны урьдчилгаа, боловсрол, эрүүл мэндийн зардлыг санхүүжүүлэх механизмыг хөгжүүлж байна.

Хөгжлийн сан – Засгийн газрын дунд хугацааны хөтөлбөрт туссан дэд бүтцийн төслүүдийг санхүүжүүлэх зорилготой. Энэ хүрээнд гадаад эх үүсвэр татах, хамтарсан хөрөнгө оруулалтын боломжийг дэмжих үүрэгтэйгээр хөгжүүлэгдэж байна.

Системчилсэн менежмент, олон улсын сайн туршлага, ёс зүйн өндөр шалгуур:
Сангуудын нэгдсэн удирдлагыг хангах зорилгоор ЧХҮБС нь олон улсын жишигт нийцсэн засаглал, хөрөнгө удирдлагын бодлого, дотоод хяналт, ёс зүйн зарчмуудыг боловсруулж, баталсан байна. Уг ажлын хүрээнд гадаад, дотоод орчны гүнзгий шинжилгээ, олон улсын зөвлөмж, институцийн үнэлгээнд суурилсан загварчлалыг хэрэгжүүлжээ.